De weer- en temperatuurverwachting zit er de laatste dagen soms behoorlijk naast. Oorzaak is een bijzonder weerfenomeen: een uitzonderlijk scherpe inversie.

Momenteel ligt de temperatuur in de onderste paar honderd meter bij ongeveer 0 graden of iets eronder, bij vaak mistige condities. Maar boven die luchtlaag is het vanaf 500 tot 800 meter hoogte veel zachter met 5 tot 10 graden, in Zuid-Duitsland is zondag in sommige bergdorpen lokaal zelfs 12 tot 15 graden gemeten. Hoe komt dat?

Een koude luchtlaag aan de grond is typisch voor rustig hogedrukweer in het winterhalfjaar. In de lange nachten koelt het aan de grond sneller af, waardoor de koude luchtlaag ontstaat. Deze luchtlaag lost in de loop van de ochtend vaak weer op door zoninstraling of wind, maar bij mistige condities midden in de winter lukt dat soms niet, omdat de zon overdag nog niet genoeg kracht heeft. Dat is nu ook het geval.

Of een inversie doorbroken kan worden is vooral midden in de winter heel moeilijk te voorspellen, maar heeft wel ingrijpende gevolgen op het weertype. Zonder inversie is het in een hogedrukgebied ook in de winter vaak stralend zonnig en relatief zacht weer, maar als de inversie hardnekkig blijkt, blijft het vaak dagen achtereen grijs of mistig en koud. Soms kan er zelfs wat aanvriezende motregen of motsneeuw vallen.

Vandaag en dinsdag hebben we nog steeds te maken met inversieweer, waardoor de weersverwachting er soms weer naast kan zitten. Pas vanaf woensdag verandert dat, omdat een aantrekkende zuidenwind voor menging van de luchtlagen zorgt en de koude luchtlaag opruimt. Het is wel de opmaat voor een wisselvalliger en zachter weertype.