Via de Weer & Radar Uploader kregen we een schitterende foto binnen. Het betreft een vrij bijzondere wolk die vaak lastig te spotten is, omdat hij snel weer verdwijnt: een pileus kap. Hoe kan deze wolkenformatie precies ontstaan?

Vanuit Den Haag (Nederland) ontvingen we gisteren van Jorrit Pit een mooie foto in de Weer & Radar Uploader met de vraag welke wolk dit is. De wolk is een zogenaamde pileus kap, waarbij een stapelwolk een ‘hoedje’ krijgt.

De pileus kap ontstaat boven een snel groeiende stapelwolk. De stijgende bewegingen in een ontwikkelende stapelwolk duwt de lucht daarboven ook plotseling mee. Als de lucht hierboven vrij vochtig is, kan er een wolkenkap van ijskristallen ontstaan.

Deze opgetilde luchtmassa boven de stapelwolk is stabiel. Zonder de stapelwolk zou deze luchtlaag zich namelijk niet verticaal verplaatst hebben. Daardoor krijgt het zijn typerende laminaire kap-structuur, die goed te onderscheiden is van de onrustig groeiende stapelwolk.

De verdere ontwikkeling van de stapelwolk duwt de kap als het ware verder naar boven, waardoor deze in korte tijd verandert en vaak ook maar kort zichtbaar is. De stapelwolk kan de pileus kap namelijk snel kapot maken. Ook wanneer de stapelwolk van onderen stopt met 'duwen', verdwijnt de pileus kap snel.

Een pileus kap komt ook regelmatig voor bij vulkaanuitbarstingen. De omvangrijke en bovenal hete aswolken stijgen tot grote hoogtes, met als gevolg dat er in de vochtige luchtlagen daarboven ook een kap kan ontstaan.