Explosieve weersituatie Midden-Europa met extreem veel regen en sneeuw

Extreem aanhoudende regen: Er dreigen gevaarlijke overstromingen in delen van Midden- en Oost-Europa. In de Alpen valt er tegelijkertijd veel sneeuw. De oorzaak is een opmerkelijk lagedrukgebied met een bijzondere trekrichting.

Oostenrijk, Tsjechië en Zuid-Polen zijn de komende dagen het middelpunt van extreme weersomstandigheden. Een omvangrijk en krachtig lagedrukgebied brengt zware regenval met zich mee. In de hoger gelegen gebieden valt er een aanzienlijke hoeveelheid sneeuw.

Tot en met dinsdag wordt hier 100 tot 150 millimeter regen verwacht. In een brede strook vanaf de Alpenrand over het oosten van Tsjechië tot aan het zuiden van Polen is zelfs 200 tot 300 millimeter neerslag mogelijk. Lokaal kan dit zelfs oplopen naar 400 millimeter of meer.

Rivieren wassen snel

Intussen ligt de focus ook op de waterstanden van veel rivieren in het gebied. Vooral die van de Oder en de Elbe. In Tsjechië heeft men ook de Moldau en Morava scherp in het vizier en in Oostenrijk natuurlijk de Donau met haar zijrivieren.

De regen die al is gevallen zorgt ervoor dat het waterpeil van de Elbe eveneens sterk stijgt. De waterstanden in de Duitse deelstaat Saksen bereiken mogelijk woensdag het maximum.

Tsjechië vreest voor ernstigste overstromingen van de eeuw

De bevolking in Tsjechië werd midden in de week reeds uitgebreid geïnformeerd. Er worden van sommige rivieren ernstige overstromingen verwacht. Statistisch gezien komen dergelijke overstromingen maar eens in de honderd jaar voor. Volgens de Tsjechische premier Petr Fiala bereidt het land zich voor op de ergste scenario’s.

In Praag was de poort naar de Čertovka, een zijkanaal van de Moldau, gesloten. Alle waterwegen worden gemonitord en er zijn systemen voor bescherming tegen overstromingen geïnstalleerd.

Sneeuwstorm in de Alpen

In de Alpen heeft tegelijkertijd een heuse inval van de winter plaatsgevonden. Soms valt er sneeuw tot in de dalen. Op veel hogere wegen bestaat de kans op verraderlijke gladheid. Daarom zijn er momenteel om veiligheidsredenen enkele berg- en paswegen afgesloten en zijn sneeuwkettingen verplicht. Automobilisten kunnen ook te maken krijgen met winterse omstandigheden op veel noord-zuidroutes door de Alpen, zoals de Brennerpas, Tauern en Pyhrn.

Zware windstoten en slecht zicht

Naast de overmatige neerslag staat er ook een stormachtige wind in de oostelijke Alpen. Daar werden vandaag windstoten tot 90 kilometer per uur gemeten. In Rechnitz in Burgenland haalden de rukwinden zelfs uit naar 110 kilometer per uur. De ijzige wind en sneeuw leiden tot diep winterse taferelen. Hier is een indruk uit het Oostenrijkse Obertauern:

Naar verwachting bereikt de wind zondagavond de hoogste snelheden. In hogere en geëxponeerde gebieden kunnen orkaanstoten van minstens 160 kilometer per uur optreden.

Lawinegevaar neemt toe

Door de krachtige tot stormachtige noordenwind bestaat bovendien het risico op grote sneeuwverstuivingen in de bergen. Lawinedeskundigen verwachten momenteel een sterke toename van het lawinegevaar in de bergen.

Nog een gevaar is de sneeuwbelasting op bomen struiken. De vegetatie is nog op de zomer ingesteld en staan nog vol in blad.

Dit maakt deze weersituatie buitengewoon

De oorzaak van de extreme regen- en sneeuwval is een bijzondere situatie. De trekrichting van de storm van Noord-Italië naar de noordelijke Balkan richting Polen wordt in technisch jargon ook wel vijf-b-laag genoemd (Vb in Romeinse cijfers).

Op weg naar het noorden zuigt het lagedrukgebied warme en vochtige lucht van de Middellandse Zee aan. In de stuwing van de bergen kunnen grote hoeveelheden neerslag vallen. Bijna alle grote overstromingen van de Donau kwamen voort uit Vb-lagen (1954, 1997, 2002 en 2013).

De tegenstander van de gevaarlijke storing is een krachtig hogedrukgebied boven West-Europa. Deze stationaire omstandigheden houden de komende week aan.